Waarom is de zee zout?

Ongeveer 70% van het aardoppervlakte is bedekt met water, maar ook in de lucht zit water en tevens onder de aardoppervlakte . Wetenschappers hebben berekend dat er 1,4 miljard kubieke kilometer water op aarde is. Het meeste daarvan zit in de oceanen en zeeën en is zout. Het antwoord op de vraag waarom dat zo is, heeft men lang geleden al ontdekt.

De rivieren brengen het water dat meestal als regen is gevallen terug naar de zee en daarbij nemen ze allerlei mineralen mee op die tocht, de aardbodem slijt door al dat watertransport. Veel van die mineralen worden weer verbruikt door planten en dieren onder het wateroppervlakte, maar dat gebeurt niet volledig met natriumchloride en wat andere zouten. Het zeewater is daardoor in de loop van de tijd zout geworden.

Hoeveel zout zit er in zeewater?

Natriumchloride is de belangrijkste reden waarom zeewater zout smaakt. Het zoutgehalte is niet in iedere zee gelijk, maar gemiddeld zit er 35 gram zout (waarvan 25 gram natriumchloride) in een liter zeewater. Dat betekent dat er in een emmer van 10 liter ongeveer twee koffiekopjes zout zitten en dat verklaart waarom zeewater niet drinkbaar is voor ons, mensen.

Natriumchloride is niet echt bijzonder, want je kent het beslist gewoon als keukenzout. Het is een van de meest bekende smaakversterkende stoffen die we kennen en ook belangrijk voor de stofwisseling van de mens en de meeste zoogdieren. In zeewater zit echter zoveel zout dat het de lichaamsfuncties verstoort. Wellicht nog belangrijker is dat het niet kan voldoen aan de behoefte aan schoon water dat ons lichaam heeft. Wie zeewater blijft drinken, zal de dorst niet kunnen lessen. Een slok zeewater binnen krijgen is niet gevaarlijk, maar zelfs daar kan je al misselijk van worden.

Worden de zeeën steeds zouter?

Dat zou je eigenlijk wel verwachten. Als zeewater verdampt, bevat het vrijwel geen enkele andere stof dan zuiver water. Na een regenbui komt het water uiteindelijk weer in de zee terecht met daarin diverse opgeloste stoffen onder meer weer zouten. Toch zijn de zeeën niet zouter geworden in de tijd dat de mens daar onderzoek naar doet.

De hoeveelheid zout die naar zee wordt gebracht is maar zeer beperkt. Er wordt ook een deel van het zout opgeslagen in de bodem van de zee en er wordt zout afgezet op de kusten. Wanneer zeewater verdampt, blijft het zout weer achter. Daarbij zijn er ook gebruikers van zeezout. Als je in een restaurant gaat eten, is er een grote kans dat er een vaatje zeezout op tafel staat. Er lijkt dan ook een evenwicht te zijn bereikt in het zoutgehalte van de zee.

Wist je dat… zeewater een gemiddelde zoutheid heeft van 3,5%? Dat staat gelijk aan 35 g zout in een liter zeewater. Je moet je hierbij echter wel realiseren dat het om een gemiddelde gaat. De Dode Zee is bijvoorbeeld zo zout dat je op het water blijft drijven. De concentratie zout bedraagt hier maar liefst 33%, bijna 10 keer zoveel als het gemiddelde dus!