in

Familie eist geschonken schilderij terug van Rijksmuseum

Geefster was ‘in de war’ toen zij het schilderij aan museum gaf

Het Rijksmuseum in Amsterdam

Een niet alledaagse situatie voor het Amsterdamse Rijksmuseum. Een in 2013 geschonken schilderij uit 1918 van Bart van der Leck, wordt terug geclaimd door de familie van de vrouw. Volgens hen was zij in de war toen zij het schilderij in 2013 aan het Rijksmuseum schonk.

Een offer om de goden gunstig te stemmen

Het schilderij, dat nu op zo’n 350.000 euro wordt geschat, werd zeven jaar geleden door de thans 88-jarige Rose-Marie Silbermann-Frenkel, Oosje voor intimi, aan het Rijksmuseum geschonken. De vrouw had “een stem in haar hoofd” gehoord, die haar vertelde dat zij een offer moest brengen om ervoor te zorgen dat haar kleindochter, die een hersentumor had, zou blijven leven. Hierop zocht zij contact met het Rijksmuseum, waarbij de toenmalige directeur, Wim Pijbes, persoonlijk het schilderij bij haar heeft opgehaald. Dit is tevens het begin van het conflict dat nu resulteert in een gang naar de rechter.

Tijdelijke bewustzijnsvernauwing

In de dagvaarding wordt onder andere geciteerd uit een uitgebreid portret van Oosje, dat door een bevriende psychiater, Dieneke Bloemkolk, is opgesteld. Hierin wordt gesteld dat haar oorlogstrauma en de vroege dood van haar man ervoor hebben gezorgd dat Oosje in stressvolle situaties „weigert de realiteit te erkennen”. Toen haar kleindochter ernstig ziek werd en zij een stem hoorde die haar vroeg een offer voor haar te brengen, raakte Oosje licht euforisch en nam zij contact op met het museum. Hieruit volgde uiteindelijk de conclusie dat Oosje op dat moment aan bewustzijnsvernauwing leed, aldus Bloemkolk.

Bekijk ook:
Wordt het los laten lopen van katten strafbaar?

Niet voldaan aan onderzoeksplicht

De familie stelt dat het Rijksmuseum ‘overhaast en onzorgvuldig’ heeft gehandeld en daarmee niet aan de benodigde onderzoeksplicht heeft voldaan. Hieruit had naar voren moeten komen dat de vrouw niet wilsbekwaam was toen zij het besluit nam om het kunstwerk uit handen te geven. De familie heeft vervolgens begin september 2013 getracht, zowel telefonisch als schriftelijk via hun advocaat, contact op te nemen met het Rijksmuseum, maar zonder succes. Zo memoreerde de brief van de advocaat dat het kunstwerk om fiscale redenen reeds eerder aan de zoons was gegeven, maar ook dit kon het tij niet keren en op 13 september tekende mevrouw Silbermann bij de notaris van het Rijksmuseum de schenkingsakte.

Hard tegen hard

Het resultaat is thans dat de partijen lijnrecht tegenover elkaar staan. Het gaat hard tegen hard, waarbij het museum de familie er min of meer van verdenkt dat deze bewijsmateriaal heeft gefabriceerd. Zo wordt de echtheid van de overeenkomst met betrekking tot de verkoop van het schilderij van mevrouw Silbermann aan haar zonen in twijfel getrokken. Inmiddels heeft de familie beslag laten leggen op het schilderij, dat een van de pronkstukken is van de afdeling twintigste-eeuwse kunst in het Rijksmuseum.

Bekijk ook:
Volg de studie 'niets doen' en verdien 1600 euro

Reputatie Rijksmuseum in geding

Met deze bijzondere zaak, die dankzij de vele bijlagen bij de dagvaarding een zelden vertoond inzicht geeft in de ‘achterkant’ van het museale bedrijf, loopt het Rijksmuseum, dat een ijzersterke reputatie heeft wanneer het procedurele zaken betreft, toch wel wat krassen en butsen op. Men is nu verwikkeld in een juridische procedure die, ook bij winst, een wrang gevoel nalaat, o.a. door de wijze waarop het museum zich in zijn eerste reactie tegen de dagvaarding heeft verweerd.

De reactie van het Rijksmuseum

De huidige directeur Taco Dibbits stelt in een reactie dat het Rijksmuseum te goeder trouw handelde in de zaak-Silbermann. Echter, als de rechter hier een ander oordeel over uitspreekt, dan bezorgt het museum het in 2013 cadeau gekregen schilderij van Bart van der Leck onmiddellijk terug aan de schenker, mevrouw Rose-Marie Silbermann-Frenkel. Dibbits stelt zich op het standpunt dat hij “niks in huis wil hebben wat hier niet behoort”. Met betrekking tot de juridische procedure die de schenker samen met haar zonen tegen het museum is begonnen laat hij het verweer verder over aan de advocaat van het museum. Ook de voorganger van Dibbits, die destijds verantwoordelijk was voor de schenking van Silbermann laat de woordvoering verder over aan het Rijksmuseum.

Bekijk ook:
Complete selectie en staf vrouwenteam PSV in quarantaine

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.