Noodpakket in huis: wat heb je écht nodig (en wat is bangmakerij)?

Eerlijk? Ik heb lang gedacht dat een noodpakket iets was voor mensen met een bunker in de tuin. Maar sinds het onderwerp weer overal opduikt, krijg ik vragen aan de keukentafel. “Mam, wat doen we als de stroom uitvalt?” Daar wil ik een beter antwoord op dan “dan steken we een kaarsje aan”. Dus ik zocht uit wat je echt nodig hebt, wat je al hebt en waar angst je vooral geld kost.

Waarom het nu weer overal over gaat

Half september kwamen onderzoekers van Instituut Clingendael en de Erasmus Universiteit met een opvallend advies. In opdracht van het ministerie van Landbouw keken ze naar onze voedselzekerheid, en hun conclusie was: houd niet voor drie, maar voor acht dagen eten in huis. Supermarkten werken zo efficiënt dat er nauwelijks reservevoorraad is. Bij bijvoorbeeld een cyberaanval op hun logistiek kunnen er volgens de onderzoekers binnen twee à drie dagen lege schappen ontstaan.

Een paar dagen later zei het kabinet iets anders. Het officiële advies blijft drie dagen. Staatssecretaris Erkens: “Het advies van acht dagen is voor mensen in een klein appartement moeilijk op te volgen. En we zien dat een groot deel van de Nederlanders nu al niet het advies van drie dagen volgt.” Hij kijkt liever of supermarkten en distributiecentra die extra voorraad kunnen aanhouden.

Een menselijk antwoord, vind ik. Niet iedereen heeft een schuur. En als een groot deel van ons de basis nog niet heeft, is acht dagen een brug te ver.

Wat de overheid echt adviseert

Het advies op de site Denk vooruit is simpel: zorg dat je het thuis de eerste 72 uur volhoudt. De checklist van Denk vooruit noemt onder meer:

• Water: 3 liter per persoon per dag.
• Lang houdbaar eten, zoals noten, groente in blik en gedroogd fruit.
• Een radio op batterijen en een mobiel met powerbank.
• Een zaklamp met extra batterijen, kaarsen en lucifers.
• Een EHBO-doos, dekens en een fluitje.
• Contant geld.
• Gereedschap, zoals een hamer, zaag en kniptang.
• Hygiëne: desinfecterende gel, wc-papier, natte doekjes, maandverband, tandpasta en tandenborstels.
• Kopieën van identiteitsbewijzen, een lijstje met belangrijke telefoonnummers en reservesleutels.

Daarbovenop: medicijnen, babyvoeding en eten voor je huisdieren.

Reken even mee voor een gezin van vier: drie liter keer drie dagen keer vier personen is 36 liter water. Geen flesje in de kast, maar een stapel. Wel het belangrijkste.

Wat je waarschijnlijk al in huis hebt

De overheid zegt het zelf: de meeste spullen heb je waarschijnlijk al. Gereedschap, dekens, kaarsen in de la. De hamer hoeft niet in een aparte tas, schrijft Denk vooruit. Je moet alleen weten waar hij ligt.

Wat vaak ontbreekt: een radio op batterijen, telefoonnummers op papier en genoeg water. Juist de dingen die je nodig hebt als je telefoon het niet meer doet.

Wat ik wél zou regelen

Dit vind ik het geld en de moeite waard:

• Water. Gewoon flessen of jerrycans.
• Een radio op batterijen met FM of DAB. Er bestaat geen keurmerk voor noodradio's en het merk maakt volgens de overheid niet uit. Stel hem alvast af op je regionale zender.
• Een volle powerbank. Niet de oude die al jaren leeg in een la ligt.
• Eten dat je kinderen ook echt eten. Blikken bonen zijn prima, maar als ze die thuis nooit willen, eten ze ze in een stroomstoring ook niet. Denk vooruit noemt onder meer houdbare melk, havermout, pinda's en ingeblikt fruit, en verwijst naar een boodschappenlijst van het Voedingscentrum.
• Contant geld. Het advies is 70 euro per volwassene en 30 euro per kind. Het hoeft niet in één keer. Leg wisselgeld opzij en bouw het rustig op.
• Een papieren lijstje met telefoonnummers van familie, school, huisarts en buren.

En kijk elk half jaar of alles nog compleet en houdbaar is, zo adviseert Denk vooruit. Handig ezelsbruggetje: doe het als de klok verzet wordt.

Wat bangmakerij is

Hier word ik kriebelig van. Sinds het onderwerp in het nieuws is, liggen overal kant-en-klare noodpakketten. Weet dit: de overheid geeft geen keurmerk aan kant-en-klare noodpakketten, en geeft ook geen advies over merken. Het advies is juist om zelf iets samen te stellen. Een doos met een officieel ogend etiket is dus niet automatisch beter.

Wat ik zou laten liggen:

• Een gasbrander als oplossing voor binnen. Die zit bewust niet in het advies. Kook je bij stroomuitval op een alternatieve manier, doe dat dan altijd buiten. Zonder stroom werkt de ventilatie in huis niet.
• Survivalspullen die je nooit gebruikt. Een gezin in een rijtjeshuis heeft meer aan water en een radio dan aan een tactische rugzak.
• Hamsteren. Je hoeft niet morgen een kar vol blikken te halen. Volgens Denk vooruit hoeft niet alles tegelijk. Begin met kijken wat je al hebt.

Praat erover, zonder paniek

Denk vooruit noemt drie stappen: stel een noodpakket samen, maak een noodplan en praat met elkaar. Dat laatste vind ik het belangrijkste. Kinderen voelen het als je zelf gespannen bent. Maak er liever een klusje van: samen flessen tellen, samen de radio uitproberen. Dan wordt het praktisch in plaats van eng.

Kijk ook naar je buren. Denk vooruit noemt het samen voorbereiden expliciet. Niet iedereen kan zelf een voorraad aanleggen. De oudere buurvrouw die alleen woont, heeft misschien meer aan een afspraak dat je even aanbelt dan aan een kratje water. Lukt contant geld opzij zetten niet? Kijk wat past binnen je budget, zegt de overheid zelf. Meer antwoorden staan in de veelgestelde vragen over het noodpakket.

En jij?

Heb jij alles al staan, of vind je het allemaal overdreven? En wat vind jij: drie dagen of acht? Stem in de poll en vertel in de reacties wat bij jou in de kast staat. Of juist niet.