Cyberaanval op Franse supermarkten: wie krijgt nu de schuld?

Terwijl wij hier in de rij bij Albert Heijn staan te mopperen over schapkaartjes, gooiden Franse supermarkten deze week bergen eten weg. Een cyberaanval op supermarkten in Frankrijk zette in de nacht van zondag op maandag de koeling van honderden winkels op hol. De grote vraag online: wie is hier nou eigenlijk de schuldige?

Wat er gebeurde bij de cyberaanval op de supermarkten

Volgens VRT NWS richtten de hackers zich op systemen van het Deense bedrijf Danfoss, dat software levert om koelinstallaties op afstand te beheren. De aanvallers zetten de automatische ontdooifunctie permanent aan, waardoor de temperatuur in sommige installaties opliep tot 50 graden. Vers en diepvries: weg.

Intermarché is volgens persbureau AFP het zwaarst geraakt, met 150 tot 200 winkels. Bij Coopérative U (onder meer Super U) gaat het om bijna honderd winkels. Topman Dominique Schelcher noemde de aanval op X “uiterst ernstig en ongezien”. Het Parijse parket is een onderzoek gestart.

Wie krijgt de schuld?

Hier wordt het interessant, en hier lopen de meningen online flink uiteen. Er zijn grofweg drie kampen.

• De hackers. Logisch, zij deden het. Maar wie het zijn, is nog niet bekend. Er is geen dader genoemd en ook geen claim die bevestigd is.
• De leverancier. Les Mousquetaires, het moederbedrijf van Intermarché, zegt dat Danfoss zelf slachtoffer is van een cyberaanval. Dat klopt vast, maar als één leverancier honderden winkels tegelijk kan laten ontdooien, is dat ook een ontwerpkeuze.
• De supermarkten. Zij kozen ervoor om hun koeling centraal en op afstand te laten besturen. Handig en goedkoop, totdat iemand anders aan de knoppen zit.

Mijn eerlijke mening: de schuld ligt bij de daders, maar de verantwoordelijkheid ligt bij iedereen die een koelcel aan het internet hangt zonder noodrem. Een koelinstallatie die zichzelf op 50 graden laat zetten zonder dat er ergens een alarm of een handmatige stop tussen zit, is gewoon kwetsbaar.

Hoe zit het met Nederland en België?

Belangrijk om dit niet door elkaar te halen. Volgens Comeos, de koepel van Belgische winkelketens, blijft de Danfoss-aanval beperkt tot Frankrijk. Belgische supermarkten die met Danfoss werken hebben geen problemen.

Tegelijk liggen bij Albert Heijn, Etos en Gall & Gall sinds zondagmiddag de apps, websites en bezorging plat. Dat is een apart incident binnen Ahold Delhaize. Ook Delhaize in België schakelde uit voorzorg interne systemen uit, maar daar bleven winkels en kassa's werken, meldt VRT NWS over de gevolgen voor AH en Delhaize. Of het bij Ahold om een hack gaat, heeft het bedrijf nog niet bevestigd. Een verband met de Franse aanval is nergens aangetoond. Wie dat online stellig beweert, weet meer dan de bedrijven zelf.

Beschermen supermarkten zich goed genoeg?

Twee aanvallen of incidenten in één weekend laten vooral zien hoe digitaal je boodschappen inmiddels zijn. Van schapkaartje tot koelcel en distributiecentrum: alles hangt aan systemen. Het Nationaal Cyber Security Centrum waarschuwt al jaren dat vitale ketens, en voedsel hoort daar gewoon bij, niet alleen hun kantoornetwerk maar ook hun apparatuur moeten beveiligen.

We zagen eerder al bij de Odido-hack hoe één zwakke plek miljoenen mensen raakt. Bij supermarkten gaat het dan niet over je gegevens, maar over je avondeten.

Wie vind jij verantwoordelijk: de hackers, de leverancier of de supermarkt die alles op afstand liet regelen? Laat het weten in de reacties.