Geen producten in de winkelwagen.
Wanneer je aan kunstmatige intelligentie denkt, denk je misschien vooral aan chatbots die vragen beantwoorden, teksten schrijven of afbeeldingen maken. Toch kan AI veel meer. Kunstmatige intelligentie wordt steeds vaker ingezet om nieuwe producten, meubels, gebouwen en zelfs kleding te ontwerpen. Onlangs werd een nieuw Wrexham-stadion met een capaciteit van 35.000 toeschouwers ontworpen door AI. Voor het casino in het AI-stadionontwerp werd gebruikgemaakt van het AI-platform Midjourney om strakke beelden te creëren. AI kan duizenden ontwerpen tegelijkertijd bedenken, vergelijken en verbeteren. Hierdoor ontstaat een nieuwe vorm van ontwerpen waarin niet alleen mensen, maar ook computers een creatieve rol spelen.
Van idee naar ontwerp
Een ontwerp begint meestal met een idee. Vervolgens maakt de designer een schets, bouwt hij of zij een prototype en wordt het ontwerp getest. Als er problemen zijn, wordt het ontwerp aangepast. Dit proces kan weken, maanden of zelfs jaren duren.
AI kan een groot deel van dit proces versnellen. Een ontwerper kan bijvoorbeeld bepaalde voorwaarden aan een AI-systeem geven. Stel dat iemand een stoel wil ontwerpen. De ontwerper kan dan aangeven dat de stoel zo weinig mogelijk materiaal moet gebruiken en een bepaald gewicht moet kunnen dragen. De computer zal daarop verschillende mogelijke ontwerpen genereren, en AI kan berekent welke ontwerpen het beste aan de opgegeven eisen voldoen.
Het bijzondere is dat de computer niet noodzakelijk begint met een bestaand voorbeeld. Hij kan combinaties en vormen voorstellen waar een menselijke ontwerper misschien nooit aan had gedacht, zoals dunne, gebogen structuren die lijken op botten, takken of andere natuurlijke vormen.
Dit soort ontwerpen wordt generatief ontwerpen genoemd. De computer krijgt de opdracht en de beperkingen, en zoekt zelf naar oplossingen. De mens kiest uiteindelijk welk ontwerp het beste is. Hierdoor verandert de rol van de ontwerper. In plaats van ieder detail zelf te tekenen, bepaalt de ontwerper vooral wat het ontwerp moet bereiken. AI zoekt vervolgens naar manieren om dat doel te bereiken.
Veel meer mogelijkheden dan meubels
AI kan natuurlijk veel meer ontwerpen dan alleen maar stoelen. Ook bij auto's, schoenen, kleding, gebouwen en technische onderdelen wordt gekeken naar de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie.
Bij een auto kan AI bijvoorbeeld zoeken naar een vorm die aerodynamischer is. Bij een schoen kan het systeem proberen om een goede combinatie van comfort en stevigheid te vinden. Zelfs bij producten die we iedere dag gebruiken, kan AI een rol gaan spelen. Denk aan een verpakking die minder afval veroorzaakt of een fietsframe dat sterker en lichter is.
Het doel is dus niet noodzakelijk om iets futuristisch of opvallends te maken. Soms is het juist de bedoeling om een bestaand product slimmer, goedkoper, sterker of duurzamer te maken.
Waarom is AI hier zo goed in?
Computers kunnen ontzettend snel rekenen. Een mens kan onmogelijk duizenden ontwerpen binnen enkele minuten onderzoeken; een AI-systeem kan dat wel.
AI is bovendien niet gebonden aan dezelfde gewoontes als mensen. Een menselijke ontwerper heeft vaak voorkeuren en ervaringen die bepalen hoe hij naar een probleem kijkt. Dat is een voordeel, omdat ervaring belangrijk is, maar het kan ook betekenen dat iemand steeds binnen bekende grenzen blijft denken. AI kan juist onverwachte combinaties voorstellen. Een ontwerp kan daardoor in eerste instantie zelfs onpraktisch of vreemd lijken, maar toch kan zo'n vreemd idee uiteindelijk leiden tot een betere oplossing.
Maar is AI dan echt creatief?
Dit is een interessante discussie: kunnen we zeggen dat een computer creatief is?
AI heeft geen eigen gevoelens, dromen of ervaringen. Een computer bedenkt een ontwerp niet omdat hij een bepaalde emotie wil uitdrukken. Hij voert berekeningen uit op basis van gegevens en opdrachten. AI kan honderden mogelijkheden creëren, maar iemand, een mens dus, moet nog altijd beoordelen welke oplossing het meest geschikt is. Een ontwerp moet niet alleen technisch werken; het moet ook aantrekkelijk, veilig en gebruiksvriendelijk zijn.
Vervangt AI op termijn de menselijke designer?
AI zal een designer nooit volledig ontvangen, maar mens en computer zullen in de toekomst ongetwijfeld meer en meer samenwerken. Het voordeel? In plaats van urenlang ieder detail met de hand uit te werken, kan een ontwerper meer tijd besteden aan ideeën, keuzes en het begrijpen van de gebruiker. Zo ontstaat een soort gesprek tussen mens en machine. AI onderzoekt mogelijkheden; de mens beoordeelt en bepaalt wat belangrijk is.
Je kunt je dan de vraag stellen: Wie is uiteindelijk de ontwerper? De persoon die de opdracht bedacht? De ontwikkelaars van de AI? Of de computer die duizenden mogelijkheden heeft berekend? Daar zal de komende jaren waarschijnlijk nog veel over gediscussieerd worden.
Wat alvast duidelijk is, is dat AI het ontwerpproces flink kan versnellen. Computers kunnen enorme hoeveelheden mogelijkheden onderzoeken en oplossingen vinden die mensen misschien nooit zelf zouden bedenken. Tegelijkertijd blijven menselijke eigenschappen zoals smaak, gevoel, ervaring en kritisch denken belangrijk. AI geeft de ontwerper vooral een nieuw soort gereedschap. Een gereedschap waarmee ideeën sneller kunnen worden getest en waarmee ontwerpen mogelijk worden die vroeger te ingewikkeld, te duur of zelfs onmogelijk waren. Samen kunnen ze producten maken die slimmer, efficiënter en verrassender zijn dan ooit.
Plaats een reactie