Slaapcoaching op je horloge: wat Samsung Health nu verandert

Het is half zes en buiten is het al schemerig. Over tien dagen, in de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober, gaat de klok weer een uur terug en begint de wintertijd. Precies het moment waarop veel mensen merken dat hun slaapritme een beetje gaat schuiven. En precies het moment waarop Samsung met een update komt die slaapcoaching in de Samsung Health-app makkelijker moet maken. Ik heb gekeken wat er verandert, voor wie het werkt en, minstens zo belangrijk, wat zo'n app níét voor je kan doen.

Waarom slaap juist nu een trend is

Slapen is al een tijdje geen privézaak meer. Slaapscores worden gedeeld, mensen praten over hun ‘sleep routine' alsof het een workout is en smartwatches en slimme ringen schuiven 's nachts gewoon mee onder het dekbed. Dat is niet zo gek als je kijkt naar de cijfers. Volgens de Hersenstichting over slaap en de hersenen is maar liefst 63 procent van de Nederlanders ontevreden over de eigen slaapkwaliteit, terwijl we gemiddeld 7 uur en 12 minuten per dag slapen. We slapen dus vaak lang genoeg, maar niet lekker. Volgens dezelfde pagina van de Hersenstichting heeft 1 op de 5 mensen in Nederland langdurig last van slaapproblemen.

Daar komen de donkere herfstavonden bij. Minder daglicht, meer binnen zitten, langer op de bank met een scherm: allemaal dingen die je biologische klok in de war kunnen sturen. Wie meer wil weten over wat het verzetten van de klok met je doet, leest ook de voor- en nadelen van de wintertijd.

Wat Samsung verandert aan slaapcoaching

Samsung kondigde de update op 7 oktober aan in een persbericht over de nieuwe Samsung Health-functies. De belangrijkste verandering: je hoeft minder lang te wachten voordat de coaching begint. Waar je eerst zeven nachten aan slaapgegevens binnen een maand nodig had, zijn nu drie nachten binnen twee weken genoeg.

Zo werkt het volgens Samsung:

• Vragenlijst bij de start. Je beantwoordt vragen over hoe regelmatig je slaapt, hoe vaak je wakker wordt, hoeveel alcohol en cafeïne je drinkt en hoe goed je zelf denkt dat je slaapt.
• Een ‘Sleep Animal'. Op basis van die antwoorden en drie nachten meten krijg je een dierensymbool dat je slaaptype moet samenvatten. Een beetje speels, maar het maakt je profiel wel snel duidelijk.
• Een programma van vier tot acht weken. De app stelt een coachingsplan op dat zich elke week aanpast aan hoe je slaapt en hoe tevreden je over je nachten bent.
• Dagelijkse checklists. Denk aan 's avonds geen cafeïne meer en 's ochtends even naar buiten om te bewegen. Samsung zegt daarvoor kennis uit de gedragswetenschap te gebruiken.
• Een ‘Sleep Balance'-vijfhoek. Vijf dingen in één beeld: hoe lang je slaapt, hoe regelmatig, hoe lang je 's nachts wakker ligt, hoe tevreden je bent en je zogeheten Energy Score.

Elke ochtend krijg je een korte terugblik op de nacht, en daarnaast zijn er week- en eindrapporten. Het idee is dat je niet alleen ziet hóé je sliep, maar ook wat je eraan kunt doen.

Wat heb je ervoor nodig?

Hier zit meteen de eerste beperking. Volgens de voetnoten in het persbericht van Samsung werkt slaapcoaching alleen met Samsung Health versie 6.24 of hoger, op een Galaxy-smartphone met Android 11 of hoger. Je meet je slaap met een Galaxy Watch 4 of nieuwer, een Galaxy Fit3 of nieuwer of de Galaxy Ring, en je hebt een Samsung-account nodig. Heb je een iPhone of een horloge van een ander merk, dan heb je hier dus niets aan.

De update wordt vanaf oktober geleidelijk uitgerold. Samsung zegt er zelf bij dat beschikbaarheid per land en model kan verschillen, dus het kan zijn dat jij hem nog niet ziet.

Ook nieuw: meer niveaus in de hardloopcoach

Voor wie overdag liever rent dan 's nachts slaapt: de Running Coach gaat van 10 naar 12 trainingsniveaus, met nieuwe stappen voor gevorderde lopers. Je kunt je favoriete Strava-routes voor hardlopen, trailrunning en fietsen in Samsung Health zetten, en je trainingen makkelijker delen op sociale media. Let wel op: die hardloopcoach werkt volgens Samsung alleen met de Galaxy Watch8-serie of nieuwer.

Waar slaaptracking ophoudt

Nu het belangrijkste deel, want een app die zegt dat je beter gaat slapen klinkt mooier dan het soms is.

Een horloge meet geen hersenactiviteit. In een slaaplab kijken ze met elektroden naar wat je hersenen doen. Een smartwatch of ring schat je slaap op basis van beweging en hartslag. Dat geeft een redelijk beeld van wanneer je slaapt en wakker bent, maar de precieze slaapfases zijn een inschatting, geen meting.

Het is geen medisch hulpmiddel. Samsung schrijft zelf in het persbericht dat de Energy Score alleen bedoeld is als persoonlijke referentie en niet voor medische doeleinden. Een app kan geen slaapapneu, slapeloosheid of andere slaapstoornis vaststellen.

Cijfers kunnen ook onrust geven. Wie elke ochtend eerst naar zijn score kijkt, kan zich juist zorgen gaan maken over slapen. De Hersenstichting waarschuwt dat de focus op het aantal uren niet nodig is: de kwaliteit van je slaap is veel belangrijker. Val je binnen een half uur in slaap, word je maximaal twee of drie keer wakker en voel je je overdag uitgerust? Dan slaap je waarschijnlijk gewoon goed, wat je horloge ook zegt.

Je data blijft bij een bedrijf. Voor slaapcoaching heb je een Samsung-account nodig. Bedenk dus even of je het prima vindt dat gegevens over je nachten, je alcoholgebruik en je cafeïne bij een techbedrijf terechtkomen.

Wat je ook zonder app kunt doen

Eerlijk is eerlijk: de tips uit zo'n coachingsprogramma zijn vaak dezelfde die je al gratis kunt krijgen. De slaaptips van de Hersenstichting komen hierop neer:

• Sta elke dag op hetzelfde tijdstip op, ook in het weekend.
• Dim de lichten zo'n twee uur voordat je gaat slapen en leg je telefoon liefst buiten de slaapkamer.
• Drink in de uren voor het slapengaan geen koffie, zwarte thee, cola of energiedrank, en wees zuinig met alcohol.
• Zoek 's ochtends licht op, bijvoorbeeld met een korte wandeling of fietstocht.
• Houd een dutje overdag korter dan 20 minuten en doe het niet na het middaguur.

Vooral dat ochtendlicht is handig rond de overstap naar de wintertijd, nu het 's ochtends later licht wordt. En blijf je ondanks alle tips slecht slapen? Dan is je huisarts een betere stap dan een nieuwe app. De Hersenstichting raadt ook af om op eigen houtje met middelen als melatonine te beginnen.

Is het iets voor jou?

Heb je al een Galaxy-telefoon en een Galaxy Watch of Ring, dan is het de moeite waard om de slaapcoaching na de update eens een paar weken te proberen. Dat je na drie nachten al kunt beginnen, maakt de drempel lager. Zie het wel als een hulpje om gewoontes vol te houden, niet als een dokter aan je pols. Een horloge kan je vertellen dat je laat naar bed ging, maar die telefoon wegleggen moet je nog steeds zelf.

Hoe zit dat bij jou: slaap je met een horloge of ring om, en heb je er echt iets aan? Of word je juist onrustig van al die scores? Laat het weten in de reacties.