Van seniorenkorting naar kinderkorting: een slimme keuze of een pijnlijke ruil?

Vanaf volgend jaar reizen kinderen van 4 tot en met 11 jaar gratis met bus, tram en metro in heel Nederland – mits ze begeleid worden door een betalende volwassene (maximaal drie kids per begeleider). Tegelijk verdwijnt de landelijke korting voor 65-plussers per 1 januari 2027. DOVA, het samenwerkingsverband van provincies en regio’s, noemt het “gerichte ondersteuning” om OV betaalbaar en toekomstbestendig te houden.Maar hoe slim is deze ruil eigenlijk? En hoe staat Nederland daarin vergeleken met de rest van Europa?

OV in Nederland: duur, maar wel goed geregeld?

Nederland heeft al jaren een van de duurdere openbaarvervoersystemen van Europa. Een enkeltje is vaak duurder dan in veel buurlanden, en ook maandabonnementen liggen aan de hoge kant. Tegelijk scoren we goed op frequentie, betrouwbaarheid en moderne voertuigen. Je weet vrij precies wanneer de bus of trein komt – iets waar ze in sommige Zuid-Europese landen alleen maar van kunnen dromen. Toch voelen veel reizigers de prijsstijgingen. Terwijl in Luxemburg het OV al jaren grotendeels gratis is en in Duitsland en Oostenrijk met klimaatkaarten en goedkope regionale abonnementen veel reizigers massaal de auto laten staan, blijft Nederland vasthouden aan een relatief duur model. De nieuwe regeling is dus geen algemene prijsdaling, maar een herverdeling van het beschikbare geld.

Kinderen gratis: trend of uitzondering?

Eigenlijk is het geen revolutie. In steden als Amsterdam, Rotterdam en Utrecht en in provincies als Noord-Brabant en Noord-Holland konden kinderen al (tijdelijk) gratis mee. Nu wordt het landelijk en structureel. Het idee: “Wat je jong leert, neem je de rest van je leven mee.” Ouders en grootouders nemen de kids makkelijker mee, kinderen wennen aan OV en later kiezen ze zelf sneller voor de trein of bus in plaats van de auto. In Europa zie je vergelijkbare experimenten, vooral om vervoersarmoede tegen te gaan en autogebruik te verminderen. Maar een landelijke regeling voor alle kinderen tot 12 jaar is behoorlijk voortvarend.

En de senioren dan?

Hier wordt het gevoelig. Veel Europese landen houden juist vast aan stevige seniorenkortingen:

• In Frankrijk heb je de Carte Avantage Senior (vanaf 60) met flinke kortingen.
• Spanje biedt de Tarjeta Dorada met 25-40% korting.
• In het Verenigd Koninkrijk reizen veel 60-plussers gratis of heel goedkoop met de bus.
• Ook in Duitsland, België en Oostenrijk blijven leeftijdsgebonden voordelen vaak bestaan.

Nederland kiest nu expliciet voor “gerichte” steun in plaats van automatische korting op leeftijd. Dat betekent: geen korting meer puur omdat je 65+ bent, maar mogelijk wel extra regelingen voor lage inkomens of andere kwetsbare groepen. De gedachte is dat niet elke senior het even hard nodig heeft – en dat het geld beter naar de basis en naar de toekomst (kinderen) kan.

De grote vraag: wat is eerlijk en wat werkt?

Deze beslissing raakt aan een diepere discussie:

• Moet OV universeel goedkoop zijn (voor iedereen), of juist gericht op wie het écht nodig heeft?
• Stimuleer je met gratis kids meer duurzaam reizen op lange termijn?
• Of benadeel je senioren die vaak minder mobiel zijn, een kleiner pensioen hebben en juist afhankelijk zijn van OV?

Critici zullen zeggen: “Weer de ouderen die het gelag betalen.” Voorstanders wijzen op de toekomst: investeren in jonge reizigers loont uiteindelijk voor het hele systeem. Wat vind jij? Is dit een verstandige herverdeling, of had de korting voor 65-plussers gewoon moeten blijven?